Data-wijsheid opbouwen, één school per keer

Waarom SCHOOLWISE bestaat

Europese scholen genereren nu meer gegevens dan ooit tevoren in hun geschiedenis: aanwezigheidsregistraties, toetsresultaten, logboeken van platformbetrokkenheid, enquêteresultaten en welzijnsindicatoren. In Italië, Duitsland, Oostenrijk, België, Spanje, Frankrijk en Nederland is de vooruitgang in het goed gebruiken van die gegevens reëel maar ongelijkmatig. Veel van deze data blijft versnipperd over afzonderlijke systemen, wordt inconsistent geïnterpreteerd tussen scholen, of wordt voornamelijk gebruikt voor rapportage naar boven in plaats van voor het verbeteren van het onderwijs. De kloof is niet in de eerste plaats technisch: het is een professionele kloof. Van de meeste onderwijzers wordt verwacht dat ze gegevens interpreteren zonder de training, tijd of begeleiding om dat goed te doen, en zonder een gedeeld Europees kader om dat ethisch te verantwoorden.

SCHOOLWIJS (Building Data Wisdom and Governance in Schools for Evidence-Informed Educational Improvement) is een Erasmus+ Forward-Looking-project dat direct inspeelt op die leemte. Het loopt van maart 2026 tot februari 2029 en wordt gecoördineerd door de CNR (Consiglio Nazionale delle Ricerche, Italië). Het brengt onderzoeksorganisaties, universiteiten, schoolnetwerken en een Europese vereniging van schoolleiders samen om scholen te helpen van het simpel verzamelen van data over te gaan naar het verantwoord, ethisch en pedagogisch gebruik ervan, in overeenstemming met de AVG en de AI-verordening.

Twaalf partners, één raamwerk

Het waarmaken van die ambitie vergt meer dan één discipline. SCHOOLWISE wordt uitgevoerd door een consortium van twaalf begunstigden, gecoördineerd door CNR (Consiglio Nazionale delle Ricerche, Italië) via haar Instituut voor Onderwijstechnologie, samen met zes geassocieerde partners, waaronder scholen en regionale onderwijsautoriteiten, ter ondersteuning van de pilotfase.

CNR-ITD
Italië ESHA
Nederland UOC
Spanje TU Graz
Oostenrijk UCLL
België UNIBO
Italië NEST Berlijn
Duitsland PRIVANOVA
Frankrijk PFE
België Technische Universiteit Dresden
Duitsland Piaristenorde
Spanje · vliegschool ICIC Fratelli Cervi
Italië · pilotenschool

Projectcoördinatie en werkpakketleiderschap verlopen via een duidelijke keten binnen het consortium: CNR (Consiglio Nazionale delle Ricerche, Italië) coördineert SCHOOLWISE als geheel en leidt WP1 (projectbeheer en kwaliteitsborging); Graz University of Technology (TU Graz, Oostenrijk) leidt WP2 (analyse van de huidige stand van de techniek en conceptueel kader); Technische Universität Dresden (TU Dresden, Duitsland) leidt WP3 (co-creatie en toolkitontwikkeling); Alma Mater Studiorum – Università di Bologna (UNIBO, Italië) leidt WP4 (pilotprojecten en validatie); Universitat Oberta de Catalunya (UOC, Spanje) leidt WP5 (evaluatie van de projectresultaten) en ontwikkelt het SCHOOLWISE Educational Data Literacy Framework; en de European School Heads Association (ESHA, Nederland) leidt WP6 (disseminatie, exploitatie, opschaling en duurzaamheid).

De kwaliteit wordt tweemaal gecontroleerd: intern via een toegewijde interne kwaliteitsbeoordelingsraad, en extern via een onafhankelijke adviesraad bestaande uit vijf experts op het gebied van onderwijs- en databeleid uit de proeflanden en één potentieel uitroland, die de belangrijkste resultaten van het project beoordelen voordat deze worden definitief gemaakt. Een aparte ethische adviesraad houdt gedurende het hele proces toezicht op de naleving van gegevensbescherming en onderzoeksethiek.

Later in het project zal elke partner ook een lokaal multiplierevenement in het eigen land organiseren, met elk ten minste 30 deelnemers, om de resultaten van SCHOOLWISE direct naar lokale scholen en beleidsmakers te brengen en toe te werken naar een Europese slotconferentie in het laatste jaar van het project.

Van data tot wijsheid: de DIKW-benadering

SCHOOLWISE bouwt voort op het Data–Informatie–Kennis–Wijsbegeerte (DIKW)-model, een raamwerk voor hoe ruwe feiten veranderen in gegrond oordeel. In een schoolcontext: Data is de ruwe registratie, een cijfer, een aanwezigheidsscore, een klik in een leerplatform. Informatie wordt dat gegeven in hun context geplaatst: aanwezigheidspatronen gelezen naast prestaties. Kennis is wat onderwijzers van die patronen maken: een interpretatie die als richtlijn kan dienen voor het lesgeven. Wijsheid is de ethische, contextbewuste beslissing die de gegevens weer verbindt met het educatieve doel ervan.

In plaats van dit te behandelen als een rigide ladder, gebruikt SCHOOLWISE het als een flexibele steiger voor het opbouwen van datageletterdheid, een die respecteert hoe leraren en schoolleiders daadwerkelijk leren: iteratief en zelden in een rechte lijn. Vier doelstellingen vormen de basis van het werk:

Wat we horen van scholen

Vanaf het voorjaar van 2026 is het SCHOOLWISE-onderzoeksteam in WP2 (onder leiding van de TU Graz) begonnen met directe betrokkenheid van leraren en schoolleiders. Tegen de tijd dat de gegevens verzameling begin juli werd afgesloten, had de enquête onder leraren en schoolleiders de volgende deelnamenniveaus bereikt in de partnerlanden. Daarnaast zijn er in verschillende partnerlanden interviews en focusgroepen gehouden, die kwalitatief bewijs opleverden voor dezelfde onderzoekslijn en daarmee al een duidelijke weg voor de toekomst van het SCHOOLWISE-project hebben geplaveid.

Dit weerspiegelt het tot dusver bereikte bereik in plaats van onderzoeksresultaten. Het WP2 State-of-the-Art and Good Practices Report (D2.1) wordt momenteel nog afgerond. De tweede nieuwsbrief zal de eerste uitgave zijn waarin de opkomende inzichten uit het onderzoek en de raamwerkontwikkeling worden gepresenteerd.

Wat is de volgende stap